HEM MEKÂN: Kullanıcıyla Dönüşen Pavyon

Doğukan Güngör
12 Kas 2025
2 dakikada okunur

Pandemi sonrası dönemde mekân kavramının belirsizleşmesi; ev ile dışarısı, kişisel alan ile kamusal alan, sınır ile yüzey arasındaki çizgilerin silikleşmesinden ilhamla doğan HEM MEKÂN, aradalık fikrini hem fiziksel hem de sosyal bir deneyim olarak ele alıyor. Ne tam bir pavyon, ne bir oturma birimi; ne tamamen kapalı, ne de açık… Bu kararsızlık hâli, yapının kimliğini ve varoluş biçimini tanımlıyor.

Arada Kalmanın Deneyimi

Yarı geçirgen ve yansıtıcı özel kesim krom mesh paneller ile üretilen strüktür,

içeriden dışarıyı gösterirken, dışarıdan çevreyi yansıtarak mekânın varlığını hem

görünür hem görünmez kılıyor. Bu çift yönlü durum, yapının “arada olma” hâlini güçlendiriyor.

Tekerlekli ray sistemi üzerinde katlanarak hareket eden modüller, kullanıcının dokunuşuna yanıt vererek yapının formunu dönüştürüyor. Bir anlığına bir geçit, bir sonrakinde oturma ya da dinlenme alanı; bazen de tamamen tanımlı bir hacim… Bu dinamizm ve dönüştürülebilirlik, Hem Mekân’ı izlenen değil, birlikte yaşanan bir yapıya dönüştürüyor.

Geçişten Mekâna

Proje, mimarlığın tanımlayıcı sınırlarını tersyüz ederek kullanıcıyı “arada” kalmaya davet ediyor. Bir yüzey, bir eşik, bir boşluk olarak başlayan deneyim; kullanıcının hareketiyle sosyalleşme, dinlenme ya da barınma alanına dönüşüyor. Her bir konfigürasyon, farklı bir mekânsal senaryo yaratıyor:

Geçiş: Bir kapı gibi, iki alan arasındaki eşiği temsil ediyor.
Dinlence: Katlanan yüzeyler basit bir oturma birimine dönüşüyor.
Sosyalleşme: Açılan paneller, diyaloğa ve karşılaşmaya alan açıyor.
Mekân: Tüm yüzeyler kapandığında geçici bir hacim oluşuyor.

Teknik Yapı ve Malzeme

Strüktürün ana taşıyıcısı, özel olarak kesilmiş krom mesh panellerden oluşuyor. Bu paneller, ışığı geçirirken aynı zamanda yansıtıcı özellikleriyle görsel bir katman oluşturuyor. Krom yüzeyin seçilmesi, hem dayanıklılık hem de yansıma etkisi açısından özellikle tercih edilmiş.

Yapı beş cepheden tamamen açılabilir formda tasarlanmış. Bu sayede, iç-dış ilişkisinde maksimum geçirgenlik sağlanıyor. Panellerin hareketini sağlayan raylı sistem özel olarak geliştirildi. Bu mekanizma, yapının kayarak şekil değiştirmesine ve farklı mekânsal konfigürasyonlar oluşturmasına olanak tanıyor.

Kültür, Mekân ve Olanak

Cengiz Bektaş’ın “Kişinin ortamını olanaklandırmak için savaşımı onun kültürüdür, kültür yaşamı olanaklandırmaktır. ” (Bektaş, Her Şey Bir İnsanı Sevmekle Başlar, 2011) sözü Hem Mekân’ın çıkış noktasını oluşturuyor. Bu yapı, bulunduğu bağlamı olanaklandıran bir öneri.

Bu yapı:

Hem bir geçiş,

Hem bir dinlence,

Hem bir sosyalleşme alanı,

Hem bir boşluk,

Hem bir çerçeve,

Hem de mekân…

HEM MEKÂN

Bu yolculukta, kamusal tasarım ve geçici yapılar üzerine içerikler üreten bir küratöryel platform olarak projenin medya ve iletişim desteğini üstlenmekten mutluluk duyuyoruz.